کانون بسیج فرهنگیان آموزش وپرورش ناحیه یک مشهد مقدس

علل دین گریزی

نمایش تصویر در وضیعت عادی


علل دین گریزی وعدم توجّه به دین:
1- عدم شناخت دین
هر چه شناخت ما از چیزى بیشتر باشد و ارزش و اهمّیت آن را بدانیم ، توجّه ما نیز به آن بیشتر خواهد شد. سرچشمه بى توجّهى برخى افراد به دین و مسایل آن ، نداشتن شناخت درست از دین است . امام رضا علیه السلام فرمودند:اگر مردم زیبایى هاى سخنان ما را بشناسند، از ما پیروى خواهند کرد.
برخى نسبت به نماز کاهلى مى کنند. هنگامى که از آنها جویاى علّت مى شویم ، پاسخى مى دهند که از عدم آشنایى آنها به نماز حکایت مى کند. آنان مى گویند: خداوند چه نیازى به نماز ما دارد؟ این گروه نمى دانند که نه تنها خدا به نماز ما و حتّى به خود ما نیازى ندارد، بلکه تمام هستى از ما بى نیاز است .
در دعا مى خوانیم : خدایا! به خاطر جهل و نادانى ، فرمانت را عمل نکردم. اگر انسان ، آثار اعمال صالح را بداند و از مجازات اعمال زشت با خبر باشد، قطعاً اعمال صالح را انجام داده ، از کارهاى ناپسند دورى مى کند. اگر کسى سیگار مى کشد و نماز نمى خواند، به خاطر این است که نه بر ضررهاى سیگار واقف است و نه از اسرار و آثار نماز آگاه است .
براى جذب مردم به دین ، لازم است شناخت از دین و معارف آن در جامعه رواج یابد و رابطه بین اسلام شناسان و نسل نو بیشتر شود. باید هر دانشجو و هر جوان مسلمان ، با یک عالم اسلام شناس در ارتباط باشد تا معارف دینى را بشناسد و همواره از دین ، تحلیل و برداشت صحیح داشته باشد.
2-اضافه شدن خرافات در دین
برخى از مردم که از مذهب دورى مى کنند به خاطر خرافاتى است که از طرف دوستان نادان و دشمنان دانا به مذهب اضافه مى شود.اگر به انسان تشنه اى یک لیوان آب دهند، ولى در آن مگسى باشد، آب را به زمین مى ریزد ونمى آشامد. چه بسیار تشنگان دین که به خاطر وجود خرافات ، از اصل مذهب صرف نظر مى کند، گاهى چیزهایى را که حلال است بر خود حرام مى کنیم و گاهى خود را پایبند آداب و رسوم دست و پاگیرى به نام دین مى نماییم . بنابراین از عمل بعضى مسلمانان که مایه فرار مردم از مذهب مى شود، نباید غافل شد.
3-برداشت و تعبیر ناصحیح از دین
گاهى از دین وتعالیم آن بد برداشت مى شود و این فهم غلط، به نام دین تبلیغ مى شود. صاحب چنین برداشتى بر این باور است که هرکس دیندار است باید این گونه فکر وعمل نماید. بدیهى است فهم نادرست و اشتباه از دین و تعالیم آن و تبلیغ این برداشت هاى ناصحیح به نام دین ، مانع از جذب دیگران مى شود. در زمان طاغوت ، یکى از استادان مارکسیست در کلاس درس گفته بود: اسلام مى گوید: هر کس دزدى کرد باید فورا دست او را قطع کرد و اگر حکومت اسلامى تشکیل شود، در هر شهرى باید سلاّخ ‌خانه اى براى قطع دست ، درست شود. امّا کارل مارکس مى گوید: هر کس دزدى کرد لابد گرسنه بوده است ، شکمش را سیر کنید، دیگر دزدى نمى کند. شکم سیر کردن هنر است ، نه قطع کردن دست !
هنگامى که یک استاد، مسایل را این گونه تحلیل و القاى شبهه مى کند، باید به او پاسخ داد: اوّلاً این حرف غلط است که هرکس دزدى مى کند بر اثر گرسنگى است . گرچه ممکن است دزدى گاهى بر اثر فقر و گرسنگى باشد، امّا در همه جا چنین نیست ، بسیارى از زندانیان ، بر اثر حرص وطمع ، دزدى وکلاه بردارى و گران فروشى مى کنند، ثانیاً: هر کس که دزدى کرد، اسلام دست او را قطع نمى کند، بلکه با بیست وشش شرط، دست دزد قطع مى شود.
4-عمل برخى از متدیّنین 
گاهى رفتار برخى از متدیّنین موجب دین گریزى دیگران مى گردد. مانند عرضه غذاى تمیز، توسّط فردى کثیف براى شخصى گرسنه.
 منبع :اصول عقاید ،حجة الاسلام والمسلمین محسن قرائتى


نماز

احکام نماز - اهمیت و شرائط نماز

س 338: کسى که عمدا نماز را ترک کند یا سبک بشمارد، چه حکمى دارد؟

نمازهاى روزانه‏اى که در پنج نوبت خوانده مى‏شود، از واجبات بسیار مهم شریعت اسلامى بوده و بلکه ستون دین است و ترک یا سبک شمردن آن شرعا حرام و موجب استحقاق عقاب است.

س 339: آیا بر کسى که آب و چیزى که تیمم بر آن صحیح است، در اختیار ندارد (فاقد الطهورین)، نماز واجب است؟

بنا بر احتیاط، نماز را در وقت بخواند و بعد از وقت با وضو یا تیمم قضا نماید.

س 340: به نظر شریف جنابعالى، موارد عدول در نماز واجب کدام است؟

عدول در موارد زیر واجب است:
1 - از نماز عصر به نماز ظهر، در صورتى که در بین نماز عصر متوجه شود که نماز ظهر را نخوانده است.
2 - از نماز عشاء به نماز مغرب اگر در بین نماز عشاء متوجه شود که نماز مغرب را نخوانده است و از محل عدول هم تجاوز نکرده باشد.
3 - اگر دو نماز قضائى که در اداى آنهاترتیب معتبر است، بر عهده او باشد و بر اثر فراموشى قبل از اداى نماز اول به خواندن نماز دوم مشغول شود.
و عدول در موارد زیر مستحب است:
1 - از نماز اداء به نماز قضاى واجب، در صورتى که بر اثر آن وقت فضیلت اداء فوت نشود.
2 - از نماز واجب به مستحب براى درک ثواب نماز جماعت.
3 - از نماز واجب به نافله در ظهر روز جمعه براى کسى که قرائت سوره جمعه را فراموش کرده و به جاى آن سوره دیگرى را خوانده و به نصف رسیده و یا از آن گذشته است. مستحب است این شخص از نماز واجب به نافله عدول کند تا بتواند نماز فریضه را با سوره جمعه بجا آورد.

س 341: نماز گزارى که مى‏خواهد در روز جمعه بین نماز جمعه و ظهر جمع نماید، آیا باید براى هر یک بدون قصد وجوب، فقط قصد قربت کند، یا این که براى یکى از آن دو هم قصد قربت نماید و هم قصد وجوب و براى دیگرى فقط قصد قربت نماید و یا این که باید براى هر دو هم قصد وجوب کند و هم قصد قربت؟

در هر یک از آن دو قصد قربت کافى است و قصد وجوب در هیچکدام واجب نیست.

س 342: اگر خونریزى از دهان یا بینى از اول وقت نماز تا نزدیک آخر آن ادامه داشته باشد، نماز چه حکمى دارد؟

اگر تطهیر بدن ممکن نباشد و بترسد وقت نماز فوت شود، نماز را در همان حالت بخواند.

س 343: آیا هنگام خواندن ذکرهاى مستحبى نماز، آرامش کامل بدن واجب است یا خیر؟

فرقى بین ذکر واجب و مستحب در وجوب استقرار و آرامش بدن نیست. بلى، گفتن ذکر به قصد ذکر مطلق در حال حرکت اشکال ندارد.

س 344: براى بعضى از افراد در بیمارستان لوله‏هائى به نام سوند براى خروج بول قرار مى‏دهند که در این صورت بول بدون اختیار از مریض در حالت خواب یا بیدارى و یا در بین نماز خارج مى‏شود، امیدواریم به این سؤال پاسخ فرمائید: آیا این فرد باید دوباره نماز را در وقت دیگرى بخواند یا نمازى که در آن حالت خوانده، کافى است؟

اگر در آن حالت نماز را طبق وظیفه شرعى و فعلى خود خوانده، صحیح‏است و اعاده و قضاى آن واجب نیست.


معلم بسیجی

رسالت و مسئولیت‌های معلم بسیجی

   

معلمین بسیجی مجموعه ای متشکل از افرادی فرهیخته، متخصص و متعهد هستند که از تجربه کافی در آموزش و پرورش برخوردارند. طبیعی است که از این جمع فرهیخته و توانمند انتظارات زیادی وجود داشته باشد. لذا ضرورت دارد تا «رسالت، نقش و کارکرد» معلمین بسیجی با دقت مورد  بررسی و مداقه قرار گیرد.

 

رسالت، نقش و کارکرد

رسالت: اصولا برای ایجاد و یا تداوم هر سازمان، دلیلی منحصربه فرد یا هدفی خاص وجود دارد که فلسفه وجودی و چرایی یک سازمان را تشکیل می دهد که در بیانیه ای با عنوان رسالت منعکس می شود. نقش: یک نقش، رفتار مورد انتظار مرتبط با یک پایگاه اجتماعی است. وقتی که ایفاگر نقش به موجب انتظارات نقش عمل می‌کند گفته می‌شود که نقش خود را ایفا کرده است. کارکرد: یعنی مجموعه آثار، نتایج و پیامد‌های یک چیز، یعنی وقتی راجع به کارکرد چیزی صحبت می‌کنیم، مقصود ما آثار و نتایجی است که از آن چیز باقی می‌ماند، به عبارت دیگر، وجود هر چیز پیامدهایی دارد، گاه به این پیامد‌ها کارکرد گفته می‌شود.

کارکرد را می‌توان از سه منظر مورد بررسی قرار داد:

1ـ کارکرد‌های وضعی یا برآیندی

مقصود از برآیند، اثر وضعی یک چیز است. هر چیزی به محض به وجود آمدن آثار و نتایجی از خود بجای می‌گذارد. یک گل به محض به وجود آمدن، آثار فرح بخش خود را در محیط به جای خواهد گذاشت، همچنان که یک آلودگی محیط را متعفن و ناخوشایند خواهد ساخت. در این خصوص نفس حضور منجر به بروز آثاری خواهد شد که به آن کارکرد وضعی گفته می‌شود.

2ـ کارکرد‌های وظیفه‌ای یا مستمر

مقصود از وظیفه، نتایج و پیامد‌هایی است که انتظار می رود یک فرد یا گروه انسانی آن را به انجام برسانند. کارکرد‌های وظیفه‌ای شامل کلیه باید‌ها ونباید‌هایی است که اعضاء موظف به انجام و رعایت آنند.

کارکرد‌ وظیفه‌ای جنبه استمراری دارند‌، این کارکردها می‌باید به شکل مستمر به انجام برسند، یعنی در صورت غفلت از آن‌ها، در سایر کارکردهای دستگاهها اختلال بوجود می‌آید. وظیفه یک تکلیف و مسئولیت است که می‌تواند مورد بی‌توجهی و غفلت قرار بگیرد.

3ـ کارکرد‌های ماموریتی و بحرانی

ماموریت، وظیفه‌ای است خاص که در شرایطی ویژه بر عهده فرد، گروه یا یک سازمانی نهاده می‌شود. شرایطی بحرانی مانند جنگ، حوادث غیر مترقبه، زلزله، سیل، خشکسالی، بحران‌های اقتصادی و اجتماعی و شیوع و بروز انواع بیماری‌ها می‌تواند برای هر سازمانی وظایف و ماموریت‌های ویژه‌ای را ایجاد کند. در چنین شرایطی در سازمان، ماموریت‌هایی بوجود می‌آید که در شرایط عادی نیازی به انجام آن نیست. در شرایط ویژه، سازمان‌ها نقش‌هایی پیدا می‌کنند که باید از عهده آنها به خوبی برآیند. نقش‌هایی که آموزش و پرورش در چنین شرایطی به عهده می‌گیرد، به شکل عادی از عهده سایر نهادهای اجتماعی برنمی‌آید. (احمدی، 1383)

با توجه به مباحث پیشگفته می توان اینگونه استنباط کرد که مراد از رسالت و مسئولیت معلمین بسیجی؛ وظایف و انتظارات و کارکردهایی است که در صورت حذف، جبران آن براحتی توسط سایر سازمانها امکان پذیر نیست، یا نتایج آنرا نمی توان به شکل ساده تر، موثرتر و ماندگارتر به دست آورد. معلمین بسیجی می توانند کارکردهای مختلفی در حوزه های فرهنگی، اجتماعی، علمی، سیاسی و نظامی داشته باشند و در شرایط بحرانی مسئولیت های بزرگ و سنگینی را عهده دار گردند و با توجه به قابلیت های فراوانی که در آموزش و پرورش وجود دارد با اعمال مدیریت صحیح به خوبی از عهده نقش‌ها‌ی ماموریتی و حضور در صحنه های مختلف اجتماعی برآیند.

همچنین می توان با تکیه به نیاز‌های پرورشی افراد، به توانایی آنها در تربیت جوانانی با روحیه اسلامی، انقلابی و ملی اشاره کرد. از زاویه دیگر به توانایی آنها در پرورش افرادی آگاه و توانمند با روحیه تعاون، همکاری و اشتراک مساعی در ساختن جامعه‌ای اسلامی و آباد اشاره کرد. به هر حال همانگونه که از آموزش و پرورش انتظار می‌رود تا به نیاز‌های فردی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جامعه پاسخ دهد و موجبات انتقال فرهنگ، پرورش اجتماعی، پرورش سیاسی، تربیت حرفه ای و تخصصی، نوآوری و تغییر، انسجام و یگانگی اجتماعی، رشد شخصیت و دگرگون سازی نظام طبقاتی جامعه، تسهیل تحرکات اجتماعی را موجب شود از یک معلم بسیجی نیز انتظار می رود تا در پاسخگویی به نیازهای فوق فعال بوده و به نیازهای انقلاب اسلامی در ابعاد آموزشی، پرورشی و تربیتی به مراتب اولی پاسخ دهد.

پرورش تواناییها، بینش‌ها، خلاقیت، خودآگاهی و خویشتن‌یابی؛

پرورش دگرآگاهی، تعاون و اشتراک مساعی برای ساختن محیط اجتماعی زیست؛

پرورش کارایی و بهره وری نیروی انسانی در تامین رفاه و آسایش زندگی و ساختن محیط مادی زیست؛

پیش راندن و گسترش مرز‌های دانش، معرفت، فن و هنر برای ساختن محیط فرهنگی زیست؛ 

توسعه و تعمیق  ارزش ها و دستآوردهای انقلاب اسلامی؛

از جمله رسالت هایی است که از معلم بسیجی انتظار می رود به صورت عمومی به آن بپردازند.

 

رسالت و مسئولیت ها ی معلمین بسیجی

همانگونه که اشاره شد کارکردهای معلمین در نظام جمهوری اسلامی ایران ابعاد مختلفی را به خود اختصاص می دهد. اما در همه ابعاد فرهنگ و نقش معلمین در فراگردهای فرهنگی جامعه از همه مهمتر و پر رنگتر است که به شرح ذیل به اهم آن می پردازیم.

1- مقابله با تهاجم فرهنگی

در ابتدای پیروزی انقلاب، دشمن با این تحلیل که گردانندگان انقلاب به دلیل عدم برخورداری از تجربه لازم برای مدیریت کشور، قادر به اداره جامعه نخواهند بود و الزاماً‌ به عناصر شناخته شده و عمدتاً‌ تربیت شده در غرب روی خواهند آورد ، دل به این عناصر دست پرورده خوش کرده بودند. با کوتاه شدن دست عناصر وابسته به شرق و غرب از مدیریت انقلاب، دشمنان همچون مار زخم خورده ای، تهاجم نظامی را در مرزها آغاز کردند، شکست تهاجم نظامی دشمن به بهای شهادت بسیاری از کارآمدترین نیروهای انقلاب بدست آمد . یاس دشمن از تهاجم فرهنگی با بروز آثار شکست تهاجم نظامی شکل گرفت.

یکی از نویسندگان نظام گذشته در مصاحبه با رادیو آمریکا می‌گوید :

«بطور کلی کسانی که با قلم و اندیشه ارتباط دارند نسبت به این موضوع کمتر توجه دارند که حکومت ایران بر اساس یک کودتا یا یک توطئه بر سرکار نیامده که با یک فشار ساده از میدان به در رود».

این عنصر فرهنگی وابسته به نظام گذشته با اشاره به اینکه مقابله با جمهوری اسلامی تنها از طریق فرهنگی امکان پذیر است، می‌افزاید:

«آنچه که در این سالها فراموش شده اتفاقا دامن زدن و ایجاد یک جنبش بزرگ فرهنگی و در کنار آن یک حرکت نیرومند سیاسی متکی به این جنبش فکری و فرهنگی است که در مقابل اندیشه‌های سنتی و عقب گرایی که در این جامعه دارد رواج پیدا می‌کند و دارد تشکل و سازمان پیدا میکند نوآوری کند، تجدد خواه باشد، حرف جدید بزند و … آنچه که اپوزیسیون نام گرفته. در تمام این سالها به تکرار حرفهای گذشته مشغول بوده و به طرح مسائل جدیدی که واقعاً وجود داشته نپرداخته است».

این خط فکر مورد تایید اکثر طراحان قرار گرفت. بعد از این مرحله حتی جریانهایی که خط مشی مسلحانه را علیه نظام جمهوری اسلامی دنبال می‌کردند، به تلاش جهت ضربه زدن به فرهنگ انقلاب پرداختند.

امروز بحث تهاجم فرهنگی که به تعبیر حضرت آیت الله خامنه ای به شبیه خون فرهنگی و در کلامی دیگر به ناتوی فرهنگی تبدیل شده است. بیشترین حجم برنامه‌ها و معادلات نظام استکباری را بر علیه نظام جمهوری اسلامی داراست که پرداختن به آن در این مقوله نمی گنجد.

به دنبال تذکرات مهم امام راحل (ره) و تاکیدات مقام معظم رهبری در مورد خطر انحراف فرهنگی نظام استکباری، وظیفه سنگینی متوجه آحاد مردم خصوصاً دو مرکز عمده فرهنگی حوزه و دانشگاه خواهد بود.

یک شیوه موثر در مقابله با تهاجم فرهنگی حضور تفکر و فرهنگ بسیجی در مراکز فرهنگی ،علمی و هنری است.

در مقابله با تهاجم وسیع و همه جانبه فرهنگی معاندین و مخالفین جمهوری اسلامی، متاسفانه نیروهای معتقد، کمتر تمایلی برای روی آوردن به آموزش رشته‌های فرهنگی و هنری از خود نشان داده اند، به شکلی که هنوز عناصر وابسته به فرهنگ غرب در عرصه هنری یکه تاز هستند، در مؤسسات فرهنگی و علمی نیز زمانی می‌توان مستقل از فرهنگ غرب و شرق عمل کرد و تنها از فرهنگ اصیل ناب محمدی (ص) استفاده کرد، که فرهنگ و تفکر بسیجی در آنجا حاکم باشد.

حضرت امام (ره) در پیام هشدار دهنده خود در این باره چنین می‌فرمایند:

«اگر فرهنگ جامعه ای وابسته و مرتزق از فرهنگ مخالف باشد ناچار دیگر ابعاد آن جامعه بجانب مخالف گرایش پیدا می‌کند و بالاخره در آن مستهلک می‌شود و موجودیت خود را در تمام ابعاد از دست می‌دهد. استقلال و موجودیت هر جامعه از استقلال فرهنگ آن نشات می‌گیرد و ساده اندیشی است که گمان شود، با وابستگی استقلال در ابعاد دیگر یا یکی از آنها امکانپذیر است».

در این ارتباط اقدامات فرهنگی زیر می تواند در مقابله با تهاجم فرهنگی موثر واقع گردد.

 

1-1- رشد متعادل و همه جانبه جوانان

آموزش و پرورش اهرم توانمند کشورهایی است که در صدد بسط و توسعه سریع همه منابع خود از جمله منابع انسانی هستند. بسیاری را اعتقاد بر آن است که نظام آموزشی موجب شده که استعدادها و قابلیت‌های انسانی عمدتا در زمینه پیشرفت علمی و فنی مورد بهره‌برداری قرار گیرند. نظام آموزشی ممکن است با تاکید بر توسعه و تولید ، قویا در جهت تحقق هدف‌های فنی هدایت شود و همین موضوع می‌تواند موجب ضعف در نظام‌های فرهنگی و ارزشی جامعه شود. در این میان معلمین بسیجی می‌توانند نقش ویژه‌ای در رشد متعادل و متوازن جوانان ایفا نمایند تا جوانان ما با حفظ زمینه‌های فرهنگی و اعتقادی در ابعاد مختلف علمی و تخصصی پرورش یابند.

 

2-1- افزایش آگاهی جوانان از آسیب های اجتماعی

امروزه در اغلب کشورها، به دلیل صنعتی شدن و توسعه تکنولوژیکی سبب شده است تا سطح زندگی مردم دستخوش تغییرات قابل توجهی گردد و پیشرفت‌هایی در کل جامعه به وجود بیاید، ولی به موازات آن مسایل و مشکلات جدیدی پدیدار شده است. عدم توجه به موضوعات جدید و مشکلات اجتماعی عمدتا در حوزه مسایل و روابط انسانی است. این مهم می تواند با تغییر در برنامه‌های آموزشی تا حدودی مرتفع شود. معلمین بسیجی با ایفای نقش واقعی خود در نظام آموزشی کشور حل این مشکل را تسهیل و تسریع خواهد کرد. اگر معلمین بسیجی در کنار آموزش‌های تخصصی خود آگاهی دانش آموزان را از ماهیت و اساس ارزش‌های اعتقادی و فرهنگی و اولویتهای آن در کنار شناخت مشکلات جدید ناشی از توسعه و پیشرفت افزایش دهند، می‌توان ضمن حفظ عناصر و ارزش‌های اسلامی جامعه، عناصر و ارزش‌های نوین متناسب با پیشرفت جامعه را با برخورداری از پشتوانه فرهنگی به خوبی دنبال کرد.

 

3-1- افزایش اعتماد به نفس در جوانان

به اعتقاد روان‌شناسان، برای کسب موفقیت در هر کاری، داشتن اعتماد به نفس و خودباوری ضروری است. اعتماد به نفس موضوعی اکتسابی است که باید از ابتدا در ذهن و جان کودکان ما شکل گیرد. شاید مهمترین انتظاری که از معلمین بسیجی می‌رود، دمیدن روح امید، خواستن و توانستن در کالبد نونهالان و امیدان این مرز و بوم است.

مقام معظم رهبری در این رابطه می‌فرمایند:

«یکی از نشانه‌های این اعتماد به نفس، قدم گذاشتن ملت ایران در میدانهای کشفیات علمی سطح بالاست، یکی‌اش مسئله‌ی انرژی هسته‌ای است که حالا در دهان همه‌ی مردم ما هست؛ اما فقط این نیست؛ در بخشهای بسیار حساس، بسیار دقیق، بسیار نو، جوانان ما، دانشمندان ما، برجستگان ما وارد میدان شدند، کارهای بزرگ انجام دادند؛ همین مسئله‌ی سلولهای بنیادی، کشف داروهای جدید و بی‌سابقه برای برخی از بیماریهای صعب‌العلاج ... ایرانی استعداد خودش را به میدان آورد و اعتماد به نفس نشان داد و پیش رفت و بعد از این هم پیش خواهیم رفت » (حضرت آیت الله خامنه ای ، 12/10/1386).

 

در فرازی دیگر می فرمایند:

«این جلوه‌های امیدوارکننده نشان می‌دهد که بر خلاف تلاش‌های بیگانگان برای القای حس ناتوانی در ملت ایران، احساس توانایی، اعتماد به نفس و اتکای به خود در ملت ایران در حال شکل‌گیری و تعمیق است؛

مخاطب اصلی و اولی شمایید. آنی که ما به شدت نیازمند اعتماد به نفس او هستیم، قشر جوان ماست؛ بخصوص قشر جوان اهل علم و فرزانه و بالقوه اداره کننده‌ی بخشی از آینده‌ی این کشور؛ چه اداره کننده‌ی علمی، چه اداره کننده‌ی سیاسی، چه اداره‌کننده‌ی عملی و اجرایی. این قشر باید توصیه‌ی به اعتماد به نفس را درست به گوش بشنود و از اعماق دل بپذیرد و در همه‌ی فعالیتهای خود آن را محور و ملاک قرار بدهد» (حضرت آیت الله خامنه ای، 113/10/1386).

در خصوص تاکید بر اعتماد به نفس ملی در سطح نخبگان       می فرمایند : «اعتماد به نفس ملی باید در نخبگان یک کشور بروز کند. مهمترین تأثیرش این است که حالت انتظار کمک و دستگیری از دیگران را از انسان می‌گیرد. ملتی که به خودش اعتماد ندارد،‌ همیشه منتظر است برای او چیزی فراهم کنند و به او بدهند. وقتی منتظر بودید برایتان غذای آماده بیاورند، دیگر غذا درست نمی‌کنید؛ غذا درست کردن هم بلد نمی‌شوید. این یکی از خطرات عمده است، خیلی هم واضح است؛ یعنی چیز فلسفی پیچیده‌ی مشکلی نیست. اما همین شیء واضح و ساز و کار واضح برای عقب‌ماندگی کشور، گاهی از نظر ماها مورد غفلت قرار می‌گیرد» (حضرت آیت الله خامنه ای، 15/10/1386).

با دقت در فرمایشات مقام معظم رهبری، می‌توان مهمترین رسالت معلم بسیجی را در رشد و ارتقاء خودباوری و اعتماد به نفس در جوانان و دانش آموزان این مرز و بوم دانست که ریشه و اساس تحقق بسیاری از انتظاراتی است که از نسل آینده وجود دارد.

 

2- تحقق جنبش نرم افزاری

یکی از مهمترین رسالت ها و مسئولیت های معلمین بسیجی تلاش در جهت تحقق جنبش نرم افزاری است. عنصر محوری و هسته اصلی جنبش نرم‌افزاری، تولید دانش است. مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) تولید علم و نوآوری‌های علمی را هدف اصلی ایجاد جنبش نرم‌افزاری می خوانند و می فرمایند « در علم و تحقیق به ترجمه و فراگیری اکتفا نکنید و در مراکز علمی، تولید دانش را هدف اساسی خود قرار دهید».

1-2- پژوهشگری و اندیشه ورزی

رهبر حکیم و فرزانه انقلاب اسلامی ایران، در سال‌های اخیر به کرات بر موضوع پژوهش به منزله یکی از موضوعات و سیاست‌های راهبردی نظام جمهوری اسلامی تأکید فرمود‌ه و نخبگان علمی کشور را در این عرصه به تلاشی خستگی‌ناپذیر فراخوانده‌اند. بر این اساس است که هر روز شاهد حضور شرافتمندانه و افتخار‌آمیز جوانان ایرانی و تبلور اندیشه‌های نوآورانه و تفکر خلاقانه‌ آنها در عرصه‌های مختلف علمی هستیم. دستیابی ایران اسلامی به دانش هسته‌ای، دانش سلول‌های بنیادی و کسب مدال‌های رنگین و رتبه‌های نخست المپیاد‌های علمی پاسخی است، به این مطالبه مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) که استادان، دانشجویان و فرهیختگان علمی کشور به آن لبیک گفته‌اند. البته نباید به این حد و به این موضوعات بسنده کرد.

سخنان ایشان، سرشار از مضامینی است که هر ایرانی دلسوخته را وا‌می‌دارد تا هر آنچه را که در توان دارند در عرصه دانش و پژوهش به میدان بیاورد و از هیچ تلاش و کوششی فروگذار نباشد. در این میان مسئولیت سنگینی متوجه جامعه معلمین به خصوص معلمین بسیجی است.

در اینجا فرازهایی از بیانات معظم‌له خطاب به جامعه پژوهشی و علمی کشور ارایه می‌گردد:

«امروز مهم‌ترین نیاز دنیای اسلام این است که آن جوهر اسلام ناب و گوهر تابناک ـ با شکلی که تهمت بی‌سوادی ، تحجر ، مقدس‌مآبی و از زمان عقب‌ماندن و عقب‌مانده بودن دیگر به آن وارد نیاید ـ بتواند به اهداف خودش برسد؛ ما در دنیای اسلام و امت اسلامی این را نیاز داریم. وظیفه دانشگاه در این کشور، این است که این دره‌ علمی را پر کند».

ایشان در ادامه می‌افزایند:

«امروز کسانی در دنیا زور می‌گویند، خلاف قوانین بین‌المللی رفتار می‌کنند، وقیحانه‌ترین موضع را در دنیای تعامل بین‌المللی انسان‌ها، ملت‌ها و دولت‌ها می‌گیرند و خجالت هم نمی‌کشند؛ سرشان را هم بالا می‌گیرند.

چرا؟ چون قدرت دارند؛ قدرت اقتصادی و سیاسی (که از اقتصادی ناشی می‌شود) و بالاتر از همه‌ اینها، قدرت علمی ‌که منشأ همه‌ اینهاست؛ یعنی منشأ قدرت اقتصادی و سیاسی‌شان هم قدرت علمی است.

ما این طرف دنیا حرف‌های حق زیادی داریم؛ حرفمان را شجاعانه می‌زنیم. منطقمان را در صحنه‌های رویارویی منطقی هم اثبات می‌کنیم،... اما احتیاج به چیز دیگری هم داریم و آن عبارت است از «قدرت بین‌المللی»، تا بتوانیم این راه را بی‌دغدغه، درست، به طور کامل، همه‌جانبه و بی کم و کاست ادامه دهیم و به اهداف و آرمان‌هایمان برسیم».

مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) در این خصوص، افق علمی کشور را به تمامه ترسیم می‌کنند به گونه‌ای که هر اندیشمندی می‌تواند به خوبی وظیفه خود را در آن بیابد و برای رسیدن به این چشم‌انداز حرکت کند. ایشان، وظیفه امروز ما را انجام پژوهش و اندیشه ورزی می‌دانند و می‌فرمایند:

«شما مأمور به پژوهشید. شما مأمورید به این که فکر و کار کنید، نتیجه به دست آورید و آن نتیجه شما را رهبری و غیر رهبری به عنوان دستاوردهای علمی بگیرند و بر اساس آن، برای کشور برنامه‌ریزی کنند»    (حضرت آیت الله خامنه ای، 29 /10/ 84).

برای اینکه سازمانی بخواهد قدرتمند باقی بماند و در عرصه‌های مختلف سیاسی، فرهنگی و اقتصادی پیشرو باشد، باید مولد علم و مهارت‌های مورد نیاز خود باشد» یا در تعبیر دیگر «برای اینکه سازمانی بخواهد از لحاظ رقابتی قدرتمند باقی بماند، باید دانش و مهارت خود را ایجاد کند، جذب کند، برداشت کند، با دیگران شریک شود و به کار ببرد.

طبیعی است که ارایه چنین الگوی جامع و مانعی در تولید دانش، بیش از هر چیز دیگر، به بستر‌سازی مناسب در جامعه برای بروز و ظهور استعدادها و خلاقیت‌ها نیاز دارد و این موضوع بیش از همه بر دوش آموزش و پرورش است و در آموزش و پرورش نیز این معلمین بسیجی هستند که می توانند با ایجاد و تقویت خود باوری و اعتماد به نفس در جوانان بسترهای لازم را برای پرورش جوانانی با انگیزه و با نشاط در عرصه علم و جنبش نرم افزاری فراهم آورند.

   رهبر معظم انقلاب با ابراز خرسندی از توجه فرهیختگان بر لزوم ایجاد جنبش نرم‌افزاری می فرمایند:

«ما از لحاظ علمی، امروز با دنیای پیشرفته علمی که دویست سال است دارد کار علمی می‌کند، فاصله داریم. این فاصله‌ها را به رخ می‌کشند و می‌گویند آقا چطور می‌خواهید شما اینها را طی کنید؟ مگر می‌شود؟ جوان محقق و پژوهشگر و دانشمند ما را با این کار مأیوس می‌کنند. من می‌گویم: بله، می‌شود؛ چرا نمی‌شود؟ ما از دانش دیگران استفاده می‌کنیم و پا را یک قدم بالاتر می‌گذاریم؛ کما اینکه این کار را کرده‌ایم. گاهی چیزهایی ساخته‌ایم که در دنیا نیست؛... فاصله نباید ما را مأیوس کند. ما می‌توانیم شتاب علمی‌مان را زیاد کنیم؛ این فاصله را روز به روز کمتر کنیم؛ همت کنیم پیش برویم. طی کردن فاصله‌ها مطلقا مستبعد نیست از یک ملتی که جوانش با همت حرکت می‌کند و پیش می‌رود؛ مسئولان و مدیرانش هم با همت می‌نشینند برنامه‌ریزی و طراحی می‌کنند»(حضرت آیت الله خامنه ای، 13/10/86 ).

یافته‌های پژوهشی و بررسی آرای نظریه‌پردازان توسعه نشان از آن دارد که امــروزه اقتـصاد، مبـتنی بر دانـش اسـت و بـرای آنهایی که می‌خواهند در جهان کنونی که مبتنی بر اطلاعات است، به شکل مؤثری رقابت کنند، دانش و مهارت ارزشمندترین دارایی است. هر کشور و ملتی که بخواهد قدرتمند باقی بماند و در عرصه‌های مختلف سیاسی، فرهنگی و اقتصادی پیشرو بـاشد، بایـد مــولد علم و مهارت‌های مورد نیاز خود باشد.

در این‌ باره مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) می‌فرمایند:

«پایه و مایه همه اینها، قدرت علمی است. یک ملت، با اقتدار علمی است که می‌تواند سخن خود را به گوش همه افراد دنیا برساند؛ با اقتدار علمی است که می‌تواند سیاست برتر و دست والا را در دنیای سیاسی حائز شود. اقتصاد هم به دنبال اینها به دست می‌آید؛ پول تابع توانایی‌هاست. امروز این طوری است؛ علم را می‌شود به پول تبدیل کرد و از لحاظ اقتصادی هم قوی شد.» «لازمه‌ رسیدن به قدرت بین‌المللی کسب قدرت علمی است». «این جایگاه علم است، ما از علم عقب ماندیم.» «هر چه می‌توانید علم بیاموزید».

 

2-2- رشد همه جانبه علمی

در بحث توسعه علمی باید توجه داشت که این موضوع نباید منحصر به حوزه علوم کاربردی و مهندسی شود، بلکه باید در همه علوم به ویژه در علوم انسانی و علوم پایه نیز تلاش و همتی والا را به کار بگیریم تا حاصل آن توسعه‌ای همه‌جانبه و فراگیر شود. به تعبیری در مهندسی و طراحی علم باید همه‌ علوم را مورد توجه قرار داد و برای آن برنامه‌ داشت. چنانچه مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) در این باره می‌‌فرمایند:

«باید روی این دو شاخه اصلی ـ علوم انسانی و علوم پایه ـ در کشور، سرمایه‌گذاری فکری، علمی، پولی و تبلیغی بشود تا این که پیش بروند»

«بر خلاف انتظار در مورد تولید نظریه و نوآوری علمی در علوم انسانی، حرکت مناسبی در کشور صورت نگرفته است» (8 آبان 1382).

«شکی نیست که بسیاری از علوم انسانی، پایه‌ها و مایه‌های محکمی در این جا دارد؛ یعنی در فرهنگ گذشته‌ خود ما.» «تاریخ، فلسفه، فلسفه‌ دین، هنر، ادبیات و بسیاری از علوم انسانی دیگری که دیگران حتی آنها را ساخته‌اند و به صورت یک علم درآورده‌اند، مواد آن در فرهنگ و میراث علمی، فرهنگی و دینی خود ما وجود دارد.»

«برخی از علوم انسانی هم تولید شده‌ غرب است؛ یعنی به عنوان یک علم، وجود نداشته، اما غربی‌ها که در دنیای علم پیشروی کرده‌اند، اینها را هم به وجود آورده‌اند؛ مثل روانشناسی وعلوم دیگر.»

ما هم برای سرجمع کردن، مدون کردن، منظم کردن و نظام‌مند کردن آنچه که خودمان داریم، به یک تفکر و تجربه علمی احتیاج داریم، هم برای مواد و پایه‌هایی که آنها در این علم جمع آورده‌اند، منتها گرفتن پایه‌های یک علم از یک مجموعه خارج از محدوده‌ مورد قبول ما، به معنای قبول نتایج آن نیست. مثل این می‌ماند که شما یک کارخانه را وارد می‌کنید، آنها با این کارخانه یک چیز بد درست می‌کرده‌اند، حالا شما با آن کارخانه، یک چیز خوب درست می‌کنید؛ هیچ اشکالی ندارد. ما تلفیق بین علوم انسانی غربی و علوم انسانی اسلامی را، اگر به معنای مجذوب شدن، دلباخته‌ شدن، مغلوب شدن و جو زده شدن در مقابل آن علوم نباشد، قبول داریم و اشکال ندارد.

«ببینید در علوم انسانی، تفکر ایمانی و میراث عظیم و عمیق شما، به شما چه می‌گوید. امروز غربی‌ها یک منطقه ممنوعه‌ای را در زمینه علوم انسانی به وجود آورده‌اند؛ در همه بخش‌های مختلف؛ از اقتصاد، سیاست، جامعه‌شناسی و روانشناسی بگیرید تا تاریخ، ادبیات، هنر، فلسفه و حتی فلسفه دین. یک عده آدم ضعیف‌النفس هم دلباخته اینها شده‌اند و نگاه می‌کنند به دهان اینها که ببینند چه می‌گویند؛ هرچه آنها گفته‌اند، برایشان می‌شود وحی منزل؛ این است که بد و غلط است. مثلا چند فکر دارای اقتدار علمی، در یک نقطه‌ دنیا به یک نتیجه‌ای رسیده‌اند، این معنایش این نیست که هر آنچه که آنها فهمیده‌اند، درست است! شما به مبانی خودتان نگاه کنید».

 

3-2- تولید علوم دین‌محور

در زمینه تولید و توسعه علم دینی در مقابل علم سکولار باید توجه کرد که در هر جامعه‌ای این راهبردهای علمی و تحقیقاتی است که زمینه را برای اجرای سیاست‌های اصولی یک نظام محقق می‌سازد و جامعه دینی ما نیز از این قاعده مستثنی نیست. لذا به هر میزان که در این راهبردها، چارچوب‌های اسلام ناب تبیین گردد و نسبت موضوعات و روابط مختلف نظام با مکتب و ارزش‌های اسلامی بیان شود، انسجام و هماهنگی تولید علم، حول محور اندیشه اصیل اسلامی گسترش می‌یابد و به نسبت چنین گسترشی است که می‌توان حضور دین را در ابعاد مختلف جامعه افزایش داد.

انتظار می رود آموزش و پرورش با حرکتی جهادی و مبارک در راستای طرح تحول و برای تحقق جنبش نرم‌افزاری و تولید علوم دینی؛ تحول در مبانی، اهداف و سرفصل‌های آموزشی خود را با مبنا قراردادن متون و آموزه‌های دینی، رهنمودهای امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) و نیازهای جامعه برای اعتلای ایران اسلامی آغاز نماید.

در این ارتباط،امام خمینی(ره) می‌فرمایند:

«تمام علوم، چه علوم طبیعی و چه علوم غیرطبیعی، آن که اسلام از آن می‌خواهد، آن مقصدی که اسلام دارد، این است که تمام اینها مهار شود به علوم الهی و برگشت به توحید بکند و از دانشگاه‌ها هم این معنی مطلوب است.» ( امام خمینی ،1364 )

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای(مدظله‌العالی) با تحلیل وضعیت کنونی و نگاه به آینده می‌فرمایند:

«اکنون جهان به‌وسیله گروه کوچکی از نخبگان مصادره شده است و جهانیان متأسفانه به سوی آینده‌ای می‌روند که توسط این نخبگان تعریف می‌شود. من معتقدم نباید انقلاب به سمت این آینده برود، به سوی آینده‌ای که خود نیاز داریم و باید کشف کنیم، حرکت خواهیم کرد.»

چگونگی تولید علوم دینی از موضوعاتی است که در سال‌های اخیر بسیاری از اندیشمندان جهان را به خود مشغول ساخته و ایران اسلامی نیز به دلیل ماهیت دینی خود بر انجام آن همت گماشته است. این موضوع در سال‌های اخیر با تأکیدات مقام معظم رهبری(مدظله‌العالی)، شتاب بیشتری گرفته و به اقدامات مؤثر و سودمندی نیز انجامیده است. با وجود این باید اذعان کرد تا حد مطلوب راه بسیاری در پیش‌رو داریم و برای رسیدن به حد انتظار، نیازمند یک حرکت جهادی هستیم. این بستری بدیع، هیجان انگیز و ضروری برای فعالیت معلمین بسیجی است.

3- تحقق اهداف سندچشم انداز توسعه

در سند چشم‌انداز توسعه، به ویژه در قانون برنامه چهارم توسعه مدیریت دانایی محور به عنوان راهبرد اساسی مورد تأکید قرار گرفته احراز مقام اول در منطقه پیش‌بینی شده است. تحقق این مهم در گرو تلاش و کوشش وافر همه اقشار جامعه به خصوص نظام آموزشی است و در این میان باید بر نقش معلمان و مربیان به خصوص معلمین بسیجی تاکید فراوان کرد.

مقام معظم رهبری در این رابطه می فرمایند:

باید برسیم به خط بُرد

«آن دونده‌ای هستیم که باید برسیم به خط پایان؛ باید برسیم به خط برد. دایم باید بدویم. روی پلاکارد نوشته‌اید در سال 1404 ایران کشوری است توسعه یافته. دنباله‌ی چشم انداز این است که از کشورهای دیگر در منطقه باید از لحاظ فناوری و چه و چه و چه جلوتر باشد. شما خیال می‌کنید کشورهای دیگر همین طور ایستاده‌اند که ما جلو برویم، آنها حرکت نکنند؟ آنها هم دارند حرکت می‌کنند. مسابقه دوندگی است، مسابقه‌ی دو است. اگر وسط راه همت من و شما سست شود، اگر امیدمان کم شود، اگر خیال کنیم که آقا فایده‌ای ندارد، خب نمی‌رسیم. من از این بیمناکم» (حضرت آیت الله خامنه ای، 13/10/86 ).

در سند چشم‌انداز توسعه بیست ساله، کشور با ادبیات زیر تعریف شده است.   

توسعه یافته، متناسب با مقتضیان فرهنگی، جغرافیایی و تاریخی خود، و متکی بر اصول اخلاقی و ارزش‌های اسلامی، ‌ملی و انقلابی، با تأکید بر: مردم سالاری دینی،‌ عدالت اجتماعی، آزادی‌های مشروع، حفظ کرامت و حقوق انسان‌ها و بهره‌مند از امنیت اجتماعی و قضایی؛

برخوردار از دانش پیشرفته، توانا در تولید علم و فناوری، متکی بر سهم برتر منابع انسانی و سرمایه اجتماعی در تولید ملی؛

امن، مستقل و مقتدر با سامان دفاعی مبتنی بر بازدارندگی همه جانبه و پیوستگی؛

برخوردار از سلامت ، رفاه ، امنیت قضایی ، تأمین اجتماعی ، فرصت‌های برابر ، توزیع مناسب درآمد ، نهاد مستحکم خانواده ، به دور از فقر، فساد، تبعیض و بهره‌مند از محیط زیست مطلوب؛

فعال، مسؤولیت‌پذیر، ایثارگر، مؤمن، رضایت‌مند، برخوردار از وجدان کاری، انضباط روحیه‌ی تعاون و سازگاری اجتماعی؛

متعهد به انقلاب و نظام اسلام و شکوفایی ایران و مفتخر به ایرانی بودن؛

دست یافته به جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقه‌ی آسیای جنوبی غربی (شامل آسیای میانه، قفقاز، خاورمیانه و کشورهای همسایه) با تأکید بر جنبش نرم‌افزاری تولید علم، رشد پرشتاب و مستمر اقتصادی، ارتقاء نسبی سطح درآمد سرانه و رسیدن به اشتغال کامل؛

الهام‌بخش، فعال و مؤثر در جهان اسلام با تحکیم الگوی مردم سالاری دینی، توسعه‌ی کارآمد جامعه‌ی اخلاقی، نواندیشی و پویایی فکری و اجتماعی، تأثیرگذار بر همگرایی اسلامی و منطقه‌ای بر اساس تعالیم اسلامی و اندیشه‌های امام خمینی (ره)؛

 دارای عامل سازنده و مؤثر بر جهان بر اساس اصول عزت، حکمت و مصلحت، چنانچه در سطور فوق به آن اشاره شد، درسند چشم‌انداز آمده است، با اتکال به قدرت لایزال الهی و در پرتو ایمان و عزم ملی و کوشش برنامه‌ریزی شده و مدیرانه‌ی جمعی و در مسیر تحقق آرمان‌ها و اصول قانون اساسی در بیست‌سال آینده، ایران کشوری است توسعه یافته با جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقه، با هویت اسلامی و انقلابی، الهام بخش در جهان اسلام و با تعامل سازنده و مؤثر در روابط بین‌الملل جامعه‌ی ایرانی.

دست یابی به جایگاه اول در منطقه در حوزه‌های مختلف اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، بهداشتی، امنیتی، و .... مندرج در سند چشم انداز بیست ساله مستلزم داشتن نیروی انسانی متعهد، متخصص و کارآمد است و تنها این نظام آموزشی است که می تواند نیرو‌های مورد نیاز را پرورش دهد. در این میان این معلمین بسیجی هستند که زمینه‌های اعتقادی، فرهنگی و ارزشی را می توانند در دل و جان دانش آموزان بپرورانند و آنها را آماده برای ساختن جامعه ای آباد و آزاد و اسلامی نمایند. 

 

4- تحول گرایی درآموزش و پرورش

همانگونه که اشاره شد نظام آموزشی در هر کشوری رکن آن جامعه محسوب می شود و اگر در یک کشوری نظام آموزشی آن از کارایی و اثر بخشی لازم برخور دار نباشد، نمی توان انتظار داشت که جامعه ای پیشرفته و توسعه یافته را در پیش روی داشته باشیم. نظام آموزشی فعلی، تقلیدی ناقص از نظام آموزشی کشورهای اروپایی بوده و برنامه‌های آن متناسب با نیازهای فردی و اجتماعی جامعه ما تهیه نشده است. از این رو خلأ عظیمی در برنامه‌های آموزشی آن مشاهده می‌شود. نظام آموزشی ایران متعلق به سالهای بسیار گذشته است که به لحاط تاریخی - اجتماعی و نظام سیاسی ، محتوا ، روش‌ها و نظامات آن با وضع کنونی جامعه ما تناسبی ندارد و ضروت تحول در آن سالهاست که احساس شده است. اما متاسفانه این ضرورت کمتر مورد توجه دست اندر کاران نظام آموزشی واقع شده تا جایی که اخیرا مقام معظم رهبری مسئولین را بر آن داشتند تا نظام آموزشی را متحول کنند. این تحول به جهات مختلف نیاز به نیروهایی دلسوز، متعهد و متخصص دارد و شاید یکی از انتظارات از معلمین بسیجی حضور در عرصه‌های مختلف دراین تحول باشد. برای ورود به تحول باید با ملزومات و مقدمات آن آشنایی داشت و آنها را رعایت نمود.

فرهنگ هر جامعه بستر گسترده ای برای تحول و تکوین نظامهای گوناگون آن جامعه به حساب می آید. تحول های فرهنگی روندهای نوین اجتماعی را به همراه می آورد که این به نوبه خود انتظارها و چشمداشت های متفاوتی را در مردم جامعه ایجاد می کند. هر چند انتظارهای مردم هر جامعه اساسا بر پایه ارزشهای پایدار فرهنگی آن جامعه شکل می گیرد. اما در محیط پویای امروز بسیاری از این تغییرها به ویژه آنها که به سامان زندگانی روزمره انسانها سرو کار دارد در نتیجه فرهنگ جامعه ایجاد می شود. از این رو تحول در جامعه مستلزم تحول در فرهنگ آن جامعه است.

در این رابطه مقام معظم رهبری می فرمایند:

تحول چیست؟

«تحول یک کلمه است، لکن در پشت این وجودِ لفظى، در پشت این کلمه یک دنیا کار نهفته است. اولاً این کارها چیست؛ ثانیاً با چه هدفى این کارها قرار است انجام بگیرد؛ ثالثاً چگونه باید این کارها انجام بگیرد».

 

ضرورت تحول به لحاظ اعتقادی و مدیریتی

«مطلب دیگرى که باید در نظر داشت، این است که آموزش و پرورش کنونىِ کشور ما، ساخته و پرداخته‌ى فکر ما و برنامه‌هاى ما و فلسفه‌ى ما نیست؛ این یک امر واضحى است؛ این هم جزء مسلمات است، منتها به آن توجه نمی کنیم! از روزى که نظامى به نام نظام آموزش و پرورش در این کشور به وجود آمد. - از آغاز کار - بناى کار بر آن فلسفه‌اى نبود که ما امروز دنبال آن فلسفه هستیم. دو عیب بزرگ وجود داشت. یک عیب از جنبه‌ى اعتقادى و ایمانى، یک عیب از جنبه‌ى سیاسى و مدیریتى کشور.»

 

تحول در زیر ساخت ها

«در دوره‌ى انقلاب، خیلى کارها در آموزش و پرورش انجام گرفته است؛ اما نظام آموزش و پرورش تحول پیدا نکرده و همان نظام قدیمى است! این عیوبى که شما بخصوص معلمان قدیمى، کارکُشته، مدیران آموزش و پرورش و پرورشیهاى آگاه و قدیمى معمولاً می شمرند، میگویند درسها حفظى است، قدرت ابتکار را در جوانها به وجود نمى‌آورد، تأمل نیست، کار متراکم و انبوه است و ...، اینها همه ناشى از همان نظام قدیمى است که از آن وقت مانده است و همانطور که قبلها عرض کردیم، کهنه، متراکم، غبار گرفته، متصلّب، در نظام ما باقى مانده است. البته بیشتر در مسائل روبنائى کارهاى زیادى شده است: کتابها با «بسم‌اللَّه» شروع نمی شد، حالا با «بسم‌اللَّه» شروع می شود؛ آیه‌ى قرآن نداشت، حالا دارد. کارهاى خوب انجام گرفته؛ نه، من حقاً و انصافاً منکر کارهاى خوب نیستم. بنده کتابهاى درسى را مى‌بینم که در زمینه‌هاى گوناگون، مبانى اسلامى و مبانى ملى - با اختلاف در این سالها و بسته به نوع سلائق مدیریت هاى مختلف در دوران این بیست و هشت سال - وارد آنها شده و هر وقتى یک کارى انجام گرفته. این کارى هم که الان اشاره کردند - گنجاندن مفاخر علمى در کتابهاى درسى - آوردند من دیدم؛ کار بسیار خوبى هم هست. بالاخره جوان ما لازم است در کتاب درسى، دانشمندان کشورش و گذشته‌ى کشورش و مفاخر علمى کشورش را بشناسد. جوان ما فلان بازیکن تیم فلان کشور را خیلى بیشتر می شناسد تا ابن سینا را! تا محمد بن زکریاى رازى را! آنهائى که اهل سینمایند، فلان هنرپیشه‌ى معروف فرانسوى یا امریکائى را خیلى خیلى بیشتر می شناسند تا فلان دانشمند ریاضى‌دان یا مثلاً فرض کنید که ادیب بزرگ فارسى را! اینها در کتابهاى درسى مى‌آید؛ خیلى هم خوب است. این کارها را ما قدر می دانیم. منتها اینها هیچکدام تحول نیست».

 

شاخصه تحول در آموزش و پرورش

«تحول یک حرکت ریشه‌اى است و شماها می توانید بکنید. این مجموعه‌اى که امروز، مسئولیتهاى مهم کشور و آموزش و پرورش و تعلیم و تربیت را بر عهده دارند، اینها انگیزه‌ى کافى براى این کار دارند. و باید این کار بشود».

 

برنامه ریزی تحول

«ببینید ما چه میخواهیم؟ محصول و خروجى آموزش و پرورش را چه می خواهیم باشد؟ اول این را مشخص بکنیم؛ ترسیم بکنیم؛ بعد ببینیم که براى ساختن یک چنین موجودى، یک چنین مردى، زنى، جوانى، چه کارهاى مهم و اساسى، چه تعالیمِ لازم، در خلال چه برنامه‌ى آموزشى باید داده شود، تا این موجود پرورش پیدا کند. آن وقت آدمهاى کارآمدمان بنشینند آن نظام را تعریف و تدوین کنند و با شجاعت لازم وارد میدان شوند و تشکیلات آموزش و پرورش را بر طبق آن نظام تعریف کنند و تحقق ببخشند. این، می شود تحول حقیقى و بنیانى.

ما می خواهیم آن کسى که از آموزش و پروش خارج می شود بعد از سیزده سال - حالا که پیش دبستانى هم هست، می شود سیزده سال - انسانى باشد با برجستگیهاى اخلاقى، برجستگیهاى فکرى و مغزى، و با تدین؛ یک چنین انسانى می خواهیم. از نظر اخلاقى: انسانى باشد شجاع، خوشخو، خیرخواه، خوش‌بین، امیدوار، بلندهمت، مثبت در قضاوتها و سایر خصوصیات اخلاقى‌اى که براى یک انسانِ مطلوب شما در نظر می گیرید. از لحاظ خصوصیات فکرى: خلّاق، پرسشگر، اهل فکر، اهل نوآورى، مایل به ورود در میدانهاى بسیار وسیعِ نادانستنیهاى بشر براى کشف دانستنیها و افکندن نور علم به وادى مجهولات، و صاحب فکر. از جنبه‌ى رفتارى: آدم منضبط، قانون‌شناس. ما چنین موجودى میخواهیم. آیا می شود چنین موجودى را تربیت کرد؟ البته؛ البته که می شود. درست است که انسانها یکسان نیستند؛ درست است که ژنهاى گوناگون و مؤثرات گوناگون خلقتى، آدمها را با اختلافاتى به وجود مى‌آورد؛ اما به طور معمول و عام، همه‌ى انسانها نقش پذیرند. گفت:

من که لوحى ساده‌ام، هر نقش را آماده‌ام    

دست نقاشان قدرت تا چه تصویرم کنند

این دست هنرمند شماست که این صفحه‌ى سفید را نقاشى می کند؛ این موجود، این جسم را قالب‌دهى و صورت‌بندى می کند. البته هر صورت‌بندى شده‌اى، هر جسم قالب‌بندى شده‌اى ممکن است بعداً با یک سوهانى - مثلاً - کنارش را بتراشند؛ با یک پتکى - مثلاً - او را درهم بکوبند؛ اینها را منکر نیستیم؛ نمی گوئیم عوامل بعدى هیچ اثرى ندارند؛ اما بسیار بندرت اتفاق مى‌افتد؛ غالب، وجه عمومى، این چیزى خواهد بود که تربیت شده‌ى اینجاست. بنابراین می شود از لحاظ اخلاقى، از لحاظ رفتارى، از لحاظ فکرى و روحى، انسانها را اینجورى بار آورد. کى بار خواهد آورد؟ عمدتاً آموزش و پرورش. البته صدا و سیما هم عامل مؤثرى است؛ خانواده هم عامل مؤثرى است؛ عوامل گوناگون جنبى هم که البته اهمیتشان کمتر هست، آنها هم هستند؛ لکن من عقیده‌ام این است که یک آموزش و پرورشِ خوب، می تواند صدا و سیما را هم مقهور خودش بکند».

 

آموزش و پرورش تحول یافته

«ما امروز می توانیم بگوئیم صدا و سیما یک برنامه بگذارد براى آموزش و پرورش که بیایند آنجا، برنامه اجرا کنند. آموزش و پرورشِ تحول یافته‌ى مطلوبِ صددرصد درست، تأثیر دیگرى می تواند بگذارد. دنبال آن هستیم.

آموزش و پرورش می تواند خانواده‌ها را هم تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین، مهمترین و مؤثرترین عامل، آموزش و پرورش است. پس، این توانائى در آموزش و پرورش هست که انسان این چنینى را تربیت می کند.

این، می شود فلسفه‌ى آموزش و پرورش. البته همانطور که گفتند، افراد صاحب‌نظر و عمیق بنشینند همین را تدوین کنند؛ معلوم بشود که ما می خواهیم بیاموزیم، تعلیم بدهیم و پرورش بدهیم، تا چه اتفاقى بیفتد. این فلسفه‌ى آموزش و پرورش است؛ این را مشخص بکنند؛ تدوین بکنند. آن وقت بر اساس این فلسفه، نظام مطلوب آموزش و پرورش به دست خواهد آمد. آن نظام بایستى مثل یک جدول، پُر بشود از برنامه‌هاى گوناگون، و البته بخش مهم و اساسىِ آن، اِجراست. اجرا، به انسانهاى مستعد و لایق احتیاج دارد که این را هم باز باید تربیت کنیم».

 

تحول و اجتناب از روزمره گی  

«اینها کارهائى است که در ظرف یک سال و دو سال انجام نمی گیرد. شما همّتتان را بگذارید که مثلاً فرض کنید در ظرف پانزده سال این کار انجام بگیرد. پانزده سال زمان زیادى است؛ اما براى این کار، زمان طولانى‌اى نیست؛ مى‌ارزد. قاعده‌ى کار را شما فراهم بکنید؛ زمینه‌ى کار را فراهم کنید؛ به قول فرنگى مآبها فونداسیون این بنا را شما کاملاً بریزید؛ آماده بکنید تا دیگران بیایند بر روى آن، بنا کنند. آن وقت، آموزش و پرورش از روزمرگى خلاص خواهد شد. روزمرگى‌اى که ما گفتیم، اینجورى می شود از آن خلاص شد. البته تا آن روز فنى‌حرفه‌اى‌ها، تربیت‌معلم‌ها، شبانه‌روزى‌ها، پرداختن به نقاط محروم و ...، اینها خیلى کار خوبى است؛ اینها کارهاى لازمى است؛ اینها باید انجام بگیرد؛ لکن اینها هیچکدام آن تحول مورد نظر نیست؛ آن تحول مورد نظر، چیزى است عمیقتر و بنیانیتر؛ آن باید انجام بگیرد».

 

تحول نیازمند همکاری نخبگان

«البته شوراى عالى انقلاب فرهنگى، مسئولیت مهمى دارد. کما اینکه خود شوراى عالى آموزش و پرورش هم مسئولیت دارد. همه‌ى نیروهاى فکرى و زبده‌ى کشور با همدیگر دست به دست هم بدهند و هر کدام در جاى خود و به سهم خود، این کار بزرگ را ان‌شاءاللَّه بتوانند انجام بدهند» (حضرت آیت الله خامنه ای، 3/5/86).

با توجه به فرمایشات حضرت آیت الله خامنه ای در خصوص چیستی ، چرایی و چگونگی تحول در آموزش و پرورش بیان این نکته به نظر ضروری می رسد که تحول معمولا با مقاومت روبروست. «متاسفانه بیشتر پژوهش هایی که در چند سال گذشته در زمینه تحول در سازمانها انجام شده حکایت از این دارد که بیشتر سازمانها آن قدر در برابر تحول های محیط ایستادگی می کنند و یا آنها را نادیده می گیرند که در نهایت به نقطه ای می رسند که باید یک سلسله تغییرهای بنیادی در ساختار، فرآیند عملیات، فرهنگ سازمانی و دیگر زمینه های برجسته سازمان را در یک زمان کوتاه و باشتابی تند تجربه کنند. به عبارت دیگر، بجای پیش بینی های لازم و توسل به تحول های بنیادی مبتنی بر برنامه که به سازمان فرصت کافی انطباق و همسازی با محیط را فراهم می سازد، باید به استراتژیهای تحول جهش وار روی آورند که در بسیاری موارد مخاطره های سهمگینی برای سازمان به همراه می آورد». در این خصوص معلمین بسیجی می توانند در لبیک به فرمایشات مقام معظم رهبری گام های مهمی را فرهنگ سازی و ایجاد تحول در بخش های مختلف آموزش و پرورش بردارند.

 

5- نظام اجتماعی مدرسه

مدرسه یکی از مهمترین محیط های آموزشی و پرورشی و به تعبیر عام تر تعلیم و تربیت است. از این رو معلمین از جمله معلمین بسیجی باید به سختار، مقررات، سلسه مراتب و تقسیم مسئولیت ها و نقش هایی که به طور مستقیم و صریح و غیر مستقیم به آنها محول می شود، توجه نمایند. مدرسه به عنوان یک سازمان رسمی، دارای ساختار و سازمانی است که در آن سمت های مدیر، معلم و دانش آموز هر یک به وسیله مجموعه ای از انتظارات تعریف شده است. این انتظارات، رفتار مناسب و مقتضی را برای هر نقش یا سمتی مشخص می کند. برخی انتظارات رسمی، مهم و اجباری اند و بعضی دیگر انعطاف پذیرترند، بسیاری از نقش های سازمانی دقیقا تعریف شده و برخی دارای ابهام بوده و تعریف نشده اند. در این ساختار افراد دارای آزادی عمل بسیاری هستند از این رو معلمینی که از توانایی و شخصیت های برتری برخوردارند، می توانند بدون تنش و تعرض در این محیط نقشی را برای خود انتخاب و ایفا نمایند. به عبارتی دیگر ساختار و سازمان مدارس بگونه ای است که به صورت بالقوه مجموعه ای از انتظارات گسترده را ایجاد می کند و افراد می توانند متناسب با توانایی ها، سلایق و تجارب و انگیزه خود پاره ای از آنها را که معمولا به طور معقول با هدف های سازمان همخوانی و سازگاری بیشتری دارد برگزینند و در آن ایفای نقش نمایند. در انتخاب این نقش ها شناخت و انگیزش افراد تعیین کننده های اصلی هستند. منظور از شناخت، استفاده فرد از برداشت های ذهنی خود برای فهم کار و نقش سازمانی است که برحسب ادراک، معرفت و رفتار شکل می گیرد. هر معلم سعی می کند بر اساس شناخت، معرفت و ادراکی که از موضوعات مدرسه دارد کار و وظیفه معلمی خود را معنی و نقشی را تعریف نموده و به آن جامعه عمل بپوشاند. از این رو شناخت و انگیزش یک معلم تحت تاثیر عواملی چون باورها، صلاحیت ها، هدفها و انتظارات شخصی او در باره کار معلمی قرار دارد. با این تعریفی که از فضای مدرسه ارائه شد، طبیعی است که تمامی انتظارات و مسئولیت های معلم بسیجی باید در این میدان به منصه ظهور رسانیده شود. ویژگی های شخصیتی معلم بسیجی، توانایی ها، اهداف، انگیزه و تفکر و فرهنگ بسیجی همه و همه در این میدان به ظهور و بروز می رسند از این رو از معلمین بسیجی انتظار می رود به خوبی محیط، ساختار، سازمان، قوانین مقررات، فضای فرهنگی، روابط انسانی و سایر عوامل موثر در این میدان عظیم تربیتی و آموزشی را بشناسند و برای خود عرصه عمل را به خوبی تعریف و ایفای نقش نمایند.

با مطالعه و بررسی اسناد مربوط به وظایف و ماموریت های بسیج، علاوه بر وظایف و مسئولیت هایی که اشاره شد. کارکردهای ذیل با تاکید بر محیط های اجتماعی مدارس، برای معلمین بسیجی در آموزش و پرورش قابل تصور است.

ترویج فرهنگ و تفکر بسیج

مشارکت در سازندگی

 تقویت بنیه علمی و ارتقائ سطح علمی

اقدامات امدادی و اجتماعی

 تقویت بنیه نظامی و روحیه دفاعی

حفظ ارزش‌های اسلامی و ملی در جوانان

 

1-5- ترویج فرهنگ و تفکر بسیجی

یافته های پژوهشی نشان می دهند که از مهمترین رسالتهای معلمین   بسیجی ترویج فرهنگ و تفکر بسیج در مدارس کشور است. این موضوع باید در اولویت نخست برنامه ها قرارداشته باشد. ترویج فرهنگ و تفکر بسیج را باید با ملاحظه تمامی ابعاد آن مورد بحث قرار داد. همانگونه که در فصل دوم این کتاب آمد فرهنگ و تفکر بسیج؛ ابعاد بسیار گسترده و فراگیری را داراست. لذا شایسته است، با دقت مورد بررسی و مداقه علمی قرارگیرد و مصادیق و شاخص های آن روشن شود. سپس ترویج آن به عنوان اولویت نخست مد نظر معلمین بسیجی قرار گیرد.

2-5- تقویت بنیه علمی

از جمله انتظاراتی که از معلمین بسیجی در فضای آموزش و پرورش و مدرسه وجود دارد، تقویت بنیه علمی نیرو های بسیجی است، فعالیت هایی که در این زمینه می توان انجام داد عبارتند از :

برگزاری کلاسهای آموزشی و تقویت بنیه علمی

برگزاری همایش‌ها و گردهمایی‌های علمی و فرهنگی

تشکیل انجمن‌ها وگروههای علمی وآموزشی

ارایه خدمات مشاوره تحصیلی

 انجام مطالعات و پژوهشهای‌ علمی کاربردی

انتشار کتب، نشریه‌ها وجزوات علمی، آموزشی

شناسایی نخبگان و فرهیختگان ممتاز و تجلیل از آنان

 

3-5- اقدامات امدادی و اجتماعی

اقدامات امدادی و اجتماعی نیروی مقاومت بسیج در عرصه های مختلف جامعه این موضوع را که بسیج یار و مددکار مردم است و متعلق به اقشار مختلف جامعه به خصوص مستضعفان و محرومان جامعه است به یک باور ملی تبدیل شده است. از این رو در بررسی کارکردها و رسالت معلمین بسیجی، نقش امدادی و اجتماعی در رتبه های نخست قرار دارد و این نشان از آن دارد که این انتظارهمچنان از این نهاد انقلابی وجود دارد که فعالیت های امدادی و اجتماعی خود را در اولویت های کاری خود قرار دهند و در کمک رسانی به اقشار بی بضاعت وآسیب پذیر به خصوص در محیط مدرسه به نحوی که کرامت انسانها خدشه دار نگردد، کوشا و ساعی باشند.

در این راستا موارد زیر پیشنهاد می شود :

- شناسایی و جذب منابع اقتصادی و اجتماعی

- جذب و هدایت خدمات رفاهی برای دانش آموزان نیازمند

- جمع آوری کمک های نقدی و غیر نقدی در زمان بروز حوادث

- شناخت معضلات و مفاسد اجتماعی در مدرسه وارائه روشهای مقابله ای

 

4-5- مشارکت در سازندگی

یکی از مهمترین عرصه های حضور در جامعه فعلی ما عرصه سازندگی و آبادانی کشور است. معلمین بسیجی می توانند با فرهنگ سازی در این عرصه نقش مهمی را ایفا نمایند. شناسایی افراد مستعد و توانمند و حمایت از آنها، سازماندهی آنها در امر سازندگی امری ضروری و بسیار کار ساز است.

فعالیت‌های فنی ـ سازندگی به ترتیب اهمیت نقش عبارتند از:

 - حمایت از اختراعات و ابتکارات

 - مشارکت در اجرای طرح‌های عام المنفعه مانند واکسیناسیون

 - مشارکت در اجرای طرح‌های ملی سازندگی

 

5-5- تقویت بنیه نظامی و روحیه دفاعی

به رغم آنکه از معلمین بسیجی انتظار می رود تا  نقش فرهنگی را ایفا نمایند. اما همانند سایر اقشار بسیج این قشر نیز باید آمادگی لازم را برای ایفای نقشهای امنیتی و نظامی داشته باشند. سیاست گذاری، طرح ریزی، برنامه ریزی، هماهنگی، اداره، نظارت و ارزشیابی در زمینه های جذب، آموزش، سازماندهی، بکارگیری، حفظ و انسجام فرهنگیان و آمادگی دفاع همه جانبه از انقلاب اسلامی و مقابله با تهدیدات خصوصاً  "تهدیدات نرم دشمن" از مهمترین انتظارات است.

فعالیت‌های ذیل به ترتیب مهمترین نقش را به لحاظ نظامی و امنیتی دارا هستند.

حضور نظامی در کنار بسیجیان در جنگ و رزمایشها

جمع آوری کمک‌های نقدی در بحران ها

6-5- حفظ ارزش‌های اسلامی و ملی در جوانان

از معلمین بسیجی انتظار می رود به منظور حفظ ارزش‌های انقلابی و اسلامی و ملی و پاسداری از هویت فرهنگی جامعه مسئولیت خطیری را دنبال ‌کنند تا فرزندان این مرز و بوم را در بحران‌های فرهنگی حفظ و از انحراف و زوال در بنیادهای فکری و رفتاری جلوگیری نمایند. از این رو بر معلمین بسیجی است تا برای تحقق این امر با استفاده از روش‌های صحیح نظام ارزشی مترقی اسلامی و با تاسی از فرهنگ انقلاب اسلامی به همگان بیاموزند و زمینه وحدت و یکپارچگی را در جامعه اسلامی فراهم آورند.

 از جمله اقداماتی که می توان در این راستا انجام داد عبارتند از:

- شناسایی الگوهای فکری و رفتاری مبتذل و پیشگیری از آن

- بر گزاری اردوهای زیارتی و سیاحتی و ایران گردی

- ارایه آموزش های معرفتی و بصیرتی

- پاسخگویی به شبهات و ابهامات سیاسی و اجتماعی

- تحلیل و تبیین رویدادهای سیاسی و اجتماعی

- برگزاری جشنواره های مسابقات فرهنگی و هنری

- انجام فعالیت های ورزشی و تربیت بدنی 

منابع

1- قر آن کریم.

2- فرمایشات پیامبر اکرم (ص) و ائمه اطهار (ع).

3- فرمایشات حضرت امام خمینی (سره).

4- فرمایشات حضرت آیت الله خامنه ای (مدظله) .

5ـ آیت ا.. مظاهری، حسین(1376) ویژگی های معلم خوب، انتشارات اخلاق.

6- آزاد ارمکی، تقی(1373) جایگاه بسیج شناسی اجتماعی در جامعه شناسی، مجله علمی پژوهشی بسیج شماره2 .

7- بشیریه، حسین(1372) انقلاب و بسیج سیاسی، انتشارات.دانشگاه تهران.

8- بیرو، آلن( 1366) فرهنگ اجتماعی، ترجمه باقر ساروخانی، انتشارات کیهان.

9- حاجی کریمی، عباسعلی؛ رنکریز، حسن (1379) مدیریت منابع انسانی ، شرکت چاپ و نشر بازرگانی ، تهران.

10- حبی، محمد باقر(1383) شاخص های فرهنگ وتفکر بسیجی (رویکردی پژوهشی )، سازمان تحقیقات و مطالعات بسیج.

11- حجتی، سید محمد باقر، اسلام و تعلیم و تربیت، انتشارات دفتر نشر فرهنگ اسلامی.

12- حسینی نسب، سید داود؛ علی اقدم، اصغر (1375) فرهنگ تعلیم و تربیت ، تبریز.

13- جعفری، علامه محمد تقی (1373) فرهنگ پیشرو فرهنگ پیرو، انتشارات علمی فرهنگی.

14- دهخدا، علی اکبر، لغتنامه، انتشارات دانشگاه تهران.

15- سیف، علی اکبر(1374)روانشناسی پرورشی، انتشارات آگاه تهران.

16- سنگری، محمدرضا ؛ عبدالهی، مهدی(1380) عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس، جلد سوم، فرهنگ عاشورا، مرکز تحقیقات اسلامی، سپاه قم.

17- علاقه مند، علی(1381) مبانی نظری و اصول مدیریت آموزشی ،نشر روان.

18- فیوضات ، یحیی(1381 ) مبانی برنامه ریزی آموزشی، موسسه نشر روان.

19- فهیمی، سید مهدی(1369) فرهنگ جبهه، آداب و رسوم، انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

20- محسنی، منوچهر(1370) جامعه شناسی عمومی، چاپ طهوری.

21- معین، محمد(1370) فرهنگ شش جلدی فارسی، چاپ هفتم ، انتشارات امیر کبیر.

22- نیکنامی، مصطفی(1380) نظارت و راهنمایی آموزشی، تهران، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاها (سمت).

منبع:  سایت   سازمان بسیج  فرهنگیان


منشور یسیج

منشوربسیج کارکنان

 

*تشکیل بسیج در نظام جمهوری اسلامی ایران یقینا از برکات و الطاف جلیه خداوند تعالی بود .   ( امام خمینی (ره) )*

 

 

 

بحول و قوه الهی ، در راستای تحقق فرمان تاریخی امام راحل مان مبنی بر تشکیل بسیج مستضعفان و تصویب وظایف و ماموریتهای نیروی مقاومت بسیج بفرمان رهبر معظم انقلاب فرمانده کل قوا  در 19 ماده و 5 تبصره ، مورخ 5/9/69 به ستاد فرماندهی کل قوا برای اجرا در سراسر کشور و گسترش آن از طریق سلسله مراتب تشکیلاتی تا عمق جامعه ( مساجد ،مدارس ،ادارات و...) ابلاغ شد تا شاهد شکوفائی ،رشد، بالندگی و نیل به اهداف و آرمانهای بلند الهی اسلامی باشیم .

 

و در شرایط کنونی وظیفه بسیج را چنین ترسیم می نمایند :

 

((دفاع از جمهوری اسلامی ، اولین ، مقدسترین و واجب ترین وظیفه بسیج است ))

 

بسیج این نهضت عظیم خداوندی و یادگار بی بدیل بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران ، کانون جوشان و مناسب ترین بستر برای حضور و مشارکت آحاد مردم در دفاع همه جانبه از انقلاب اسلامی و دستاوردهای آن است .

 

بسیج که هدایت گر و توسعه دهنده فرهنگ و تفکر بسیجی در سراسر میهن اسلامی و مروج الهام بخش آن در جهان اسلام می باشند دارای هدف راهبردی و رسالت عظیم بشرح ذیل است .

 

کسب آن اعتبار عظیم و تحقق این تکلیف الهی و بزرگ ، مسئولیت حفظ و تحکیم ارزشهای اسلامی و اعتلای تفکر بسیجی را بر دوش یکایک رهپویان سنگینی می کند که مشتمل بر موارد ذیل است:

 

رسالت عظیم بسیج :

 

1-   تشکیل ارتش 20 و دفاع همه جانبه از انقلاب اسلامی و دستاوردهای آن

 

2-   ترویج فرهنگ بسیجی ، تقویت و پاسداری از هویت دینی و ملی

 

3-   کمک به حفظ وحدت و انسجام ملی و هدایت افکار عمومی در راستای اهداف عالیه نظام

 

4-   تربیت و معرفی الگوهای علوی و فاطمی با قدرت اثر گذاری مثبت بر فرهنگ عمومی کشور

 

5-   کمک به افزایش کارآمدی نظام و تقویت و تثبیت آن

 

6-   مشارکت در سازندگی و توسعه مادی و معنوی کشور

 

نیروی مقاومت بسیج برای انجام رسالت عظیم خود پیروی از مقام معظم رهبری را بعنوان ولی فقیه و فرمانده معظم کل قوا برخود فرض دانسته و در مقابل معظم له این نیرو پاسخگو می باشد .

 

 


بسیج

تاریخچه تشکیل بسیج

بسیج یک حرکت اجتماعی است که در هر جامعه ای با توجه به فرهنگ آن جامعه و به اشکال مختلفی در اثر شرایط خاص بوجود می آید . حتی در دوران صدر اسلام نیز به هنگام حمله کفار و منافقین علیه مسلمانان زمانی که فرمان تشکیل نیروی مبارز علیه آنها داده می شود مسلمانان داوطلبانه در مساجد گردهم می آمدند تا توان خود را از نظر نیروی انسانی و تجهیزات نظامی برای مقابله با دشمنان اسلام بسیج کنند .
امام خمینی (ره) در این رابطه چنین می فرمایند :
« قضیه بسیج ، همان مساله ای است که در صدر اسلام بوده است این مساله جدید نیست ، در اسلام سابقه داشته است و چون مقصد ما اسلام است ، باید هر جوانی یک نیرو باشد برای دفاع از اسلام و همه مردم و هر کسی در هر شغلی که هست مهیا باشد برای جلوگیری از کفر و هجوم بیگانگان » .
( پرتو خورشید ، مرکز مطالعات )
در طول تاریخ اسلام و ایران همواره دشمنان سعی کرده اند به اشکال مختلف از پیشرفت و ترقی مسلمانان جلوگیری کنند .
انقلاب اسلامی ایران که الهام گرفته از اسلام ناب محمدی (ص) بوده از نخستین روزهای پیروزی با توطئه های گسترده و سازمان یافته دشمنان اسلام روبرو گردید . عظمت اهداف انقلاب و گستردگی توطئه های دشمنان ، ایجاب می کرد که برای حفظ و سیانت از انقلاب اسلامی و ارزشها و اهداف آن در برابر شبیخون ابرقدرتها دفاع کند بنابراین بعد از پیروزی انقلاب اسلامی را درون اقشار میلیونی به طور خودجوش ، حرکتی در جهت حفظ و حراست دست آوردهای انقلاب و پیروزی بزرگی که نصیب امت اسلامی شده بود ، بوجود آمد . و بنابراین بسیج در دو مرحله شکل گرفت .
 

 

تشکیل بسیج پس از پیروزی انقلاب اسلامی

در این رابطه پیدایش بسیج در دو مرحله قابل توجه است :
1- بعد از پیروزی انقلاب اسلامی شاهد حرکتی فرهنگی بودیم که به واقع درجهت حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی مان به شمار می آید و در این مسیر شاهد تشکیل ارگانها و هسته های انقلابی نظیر سپاه ، کمیته های انقلاب و غیره بودیم که نقش مردم در این حرکت و تلاش چشمگیر و موثر بود به نظر می رسد بعد از رشد این نهادها مردم به این فکر می افتند
که بایستی جهت کسب آمادگی در مقابله با دشمنان انقلاب آموزشهای رزم نظامی را ببینند و طبیعتا حرکتی به نام بسیج در پایگاه ها و مساجد بوجود می آید که آموزشهایی هم داده می شود..
2- مرحله دوم مصادف است با تصرف جاسوسخانه آمریکا که با اشغال این لانه فساد توسط دانشجویان مسلمان پیرو خط امام شیطان بزرگ برای نجات خود از وضعیت موجود به توطئه هایی علیه جمهوری اسلامی دست زد‌ ، از جمله حمله نظامی به طبس ، غافل از اینکه شن ها مامور الهی شده و این توطئه را خنثی کردند یا مثلا حصر اقتصادی که این توطئه هم خود عاملی شد برای حرکت هرچه بیشتر مردم در جهت خودکفایی جمهوری اسلامی ایران ، ترور شخصیت های اسلامی ، کودتا و حرکتهای مذبوحانه گروهکهای چپ و راست ، « الحمد الله الذی حعل اعداءنا من الحمقا » ؛ خدا را شکر که دشمنان ما را از احمق ها قرار داد و از حماقت آنها همین بس که سنت « لا یتغیر الهی اینست که صالحان و شایستگان وارثین اصلی زمین هستند ولی آنها غافلانه هر لحظه در پی تدارک حیله جدیدی بوده و هستند و امام همیشه در جهادمان با دید وسیع و پیامبرگونه شان بخوبی دریافته بودند که شیطان بزرگ بیکار نمی نشیند لذا در 5 آذرماه 1358 تشکیل ارتش 20 میلیونی را صادر فرمودند . در این فرمان حرکتهایی را که به نام بسیج در جامعه مطرح بود تسریع نموده و انسجام بخشیدند و از آن تاریخ بود که مسوولین به این فکر افتادند که سازمانی به نیروهای موجود در جامعه بدهند و در پی فرمان امام امت ، زن و مرد ، پیر و جوان از نوجوان 12 ساله تا پیر 70 ساله عاشقانه فرمان رهبرشان را لبیک گفتند

تعریف بسیج

بسیج به لحاظ لغوی به معنای سامان و اسباب ساز و سازمان جنگ : عزم و اراده ، آماده سفر شدن و آماده ساختن نیروهای نظامی یک کشور برای جنگ می باشد . ( دهخدا ، 1372 )
به نظر ما بسیج یک حرکت منظم و سارمان یافته اجتماعی است که با توجه به فرهنگ هر جامعه و به اشکال مختلفی در اثر شرایط خاصی مانند جنگ ، حوادث غیر مترقبه و حتی در زمان صلح و آرامش به صورت آماده باش بوجود می آید .
در جامعه ما نیز بسیج یک نهاد اجتماعی است . همانند خانواده که به صورت عضوی از ساخت و نظام اجتماعی جامعه است به شمار می آید ، نهادی که با هدف پاسداری از ارزشها و آرمانهای انقلاب اسلامی بوجود آمده است و انحلال آن جز در صورت انحلال جامعه اسلامی قابل تصور نیست .
در اساسنامه بسیج مستضعفین ، بسیج را به این صورت تعریف کرده اند :
« بسیج نهادی است تحت فرماندهی مقام معظم رهبری که هدف آن نگهبانی از انقلاب اسلامی و دستاوردهای آن و جهاد در راه خدا و گسترش حاکمیت قانون خدا در جهان طبق قوانین جمهوری اسلامی ایران و تقویت کامل بنیه دفاعی از طریق همکاری با سایر نیروهای مسلح و همچنین کمک به مردم هنگام بروز بلا و حوادث غیر مترقبه می باشد . » ( سپاه از دید قانون 1362 )
 

 

هدف از تشکیل بسیج

آرمان والا و ایده بلند و هدف عالی انقلاب اسلامی ما را چنین می سزد که از چار چوب مرزهای ایران بگذرد و دروازه های ملل محروم و توده های مظلوم و مستضعف جهان را بگشاید و پیام آرامش بخش و رسالت انسانی و رهائی بخش خویش را بگوش جان آنها برساند و زمینه های حکومت عدل الهی و جهانی امام عصر (عجل الله فرجه) را آماده سازد . و از این روی ، بسیج تمامی نیروهای فعال و آمادگی جهت تحقق این آرمان ارزنده انسانی ، امری ضروری و طبیعی به نظر می آید .
و از اینجا بود که امام خمینی (ره) این قلب تپنده انقلاب و پیام آور آزادی و کرامت و هویت اسلامی و انسانی این قرن جهت مبارزه همه جانبه با آمریکای جهانخوار که هر روز برای گسترش تجاوزات و سبعیت خویش ، چنگ و دندان نشان می دهد و در رویارویی با همه ابرقدرتهای تجاوزگر و تیز ، رشد انقلابی نهضت اسلامیمان روز 5/8/58 را بسیج عمومی اعلام فرمودند و هدف از تشکیل بسیج را گفتند که « مملکت اسلامی باید همه اش نظامی باشد و تعلیمات نظامی داشته باشد » و در حالت کلی می توان گفت که هدف از تشکیل بسیج را قرآن بیان نموده و در سوره توبه آیه 40
می فرماید: « ‌انفروا خفاقا و ثقالا و جاهدوا باموالکم و انفسکم فی سبیل الله ذلکم خیر لکم ان کنتم تعلمون » ؛ با کیفیت مختلف حرکت کنید و کوچ کنید در حالیکه با بار سبک هستید . مجهز باشید و جهاد کنید با مال و جانتان در راه خدا ، و یکی دیگر از هدف تشکیل بسیج را بازوی ولایت فقیه دانسته و تک تک اعضای بسیج را سلول های بافت ولایت فقیه می دانیم . بهر حال هدف از تشکیل بسیج را جذب آموزش ، سازماندهی نیروهای مردمی دانسته و اصلی ترین مساله بسیج ، بکارگیری نیروهای مردمی در ماموریتهای محوله با توجه شرایط سنی بسیجیان اعم از دانش آموزی ، دانشجویی ، کارگری ، کارمندی ، عشایر و غیره می باشد تشکیلات بسیج به علت ساخت مردمی از یک طرف و گستردگی آن از طرف دیگر باید طوری تنظیم شود که هم در زمان صلح و هم در زمان جنگ بتواند کارآیی لازم را داشته باشد .
 

اهمیت و ضرورت تشکیل بسیج

دفاع از مقدسات و ایدئولوژی اسلام ایجاب می کند که در مقابل خطراتی که آن را تهدید می کند به گونه ای منطقی و شیوه ای صحیح با آن خطر برخورد کرد . امام خمینی (ره) در مورد اهمیت و ضرورت تشکیل بسیج فرمودند : « دفاع از اسلام و کشورهای اسلامی امری است که در مواقع خطر ، تکلیف شرعی و الهی و ملی است و برتمام قشرها و گروهها واجب است » .
همچنین اصل پیشگیری ایجاب می کند که امت اسلامی برای مقابله با هر گونه خطر احتمالی از سوی دشمنان اسلام در آماده باش کامل بسر برده و آمادگی دفاعی برای هرگونه خطری که اسلام را به مخاطره افکند را داشته باشند . فرمان صریح قرآن کریم در آیه شریفه « واعدوا لهم ما استطعتم من قوه » که برای ترسانیدن دشمنان خدا و اسلام و امت اسلامی آمده است دال بر صحت این ادعا می باشد . از اینروست که می بینیم در سفارشات اولیای اسلام نیز بر آماده بودن برای خطرات احتمالی بسیار تاکید شده است و از مسلمانان خواسته اند که درهنگام خواب وصیت نامه و شمشیر را در زیر سر قرار بدهند و این نیست جز فرمان آماده باش برای لقاء الله و همچنین برای دفاع از دین خدا ، لذا سلاله نبوت ، رهبر راحل انقلاب اسلامی در این مورد خطاب به امت اسلامی فرموده اند : « مملکت اسلامی باید همه اش نظامی باشد و تعلیمات نظامی داشته باشد یکی از ابواب فقه باب رمی است . باب تیراندازی است ، آنوقت تیراندازی بوده حالا هم تیراندازی هست به یک طور دیگری » در اسلام با اینکه رهان ، یعنی یک چیزی را بگذارند برای چیزی که نظیر قمار بازی می شود حرام است برای تیراندازی حرام نیست ، برای اسب دوانی حرام نیست .
سبق و رمایه یکی از مسائل فقه است برای اینکه همه افراد مستحب است که سواری یاد بگیرند . حالا اتومبیل سواری و رانندگی را یاد بگیرند . و برای همه است که تیراندازی را یاد بگیرند ، فنون جنگی را یاد بگیرند . باید ملت ما جوانهایشان مجهز باشند به همین جهاز و علاوه بر جهاز دینی و ایمانی که دارند مجهز به جهازهای مادی و اسلامی هم باشند و یاد گرفته باشند . اینطور نباشد که یک تفنگی که دستشان آمد ندانند که با آن چه کنند . باید یاد بگیرند و یاد بدهند . جوانها را یادشان بدهید همه جا . حضرت امام اضافه می کنند که باید اینطور شود که یک مملکتی بعد از چند سالی که 20 میلیون جوان دارد 20میلیون تفنگدار داشته باشد و 20میلیون ارتشی داشته باشد » .( پیام انقلاب شماره 72 )
 

اهمیت و ضرورت تشکیل بسیج در جمهوری اسلامی ایران

بعد از تسخیر انقلابی لانه جاسوسی آمریکا انتظار آن می رفت که از سوی دشمن شماره یک یعنی آمریکای جهانخوار توطئه ها و تحریکها بر ضد این کشور انقلابی شدت یافته و با گسترش آنها زمینه را برای دخالت نظامی آماده نماید ، تا با حمله مسلحانه به ایران و انقلاب اسلامی ، رژیم مردمی جمهوری اسلامی را از پای در آورد ، و حاکمیت طاغوت را دوباره برقرار سازد . بنابراین مشخص بود که در این جنگ جدید امت اسلام نمی تواند فقط و فقط از مشت خویش استفاده کرده و به دفاع برخیزد بلکه ضرورت مسلح شدن و آموزش نظامی دیدن برای همه مشخص بود و احساس می شد که اگر همه مردم وارد صحنه نشوند و با کیفیت و طرز کار سلاحها آشنایی نداشته باشند نمی توانند این سلاح ها را علیه شیطان بزرگ بکار گیرند . از اینرو تشکیل بسیج در تمام قشرها ( دانش اموزی ، دانشجویی ، کامند، کارگری ، عشایری و ... ) به شکل وسیعی صورت گرفت و امام امت فرمان تاریخی تشکیل بسیج عمومی را صادر و در رابطه با ضرورت آن چنین فرمودند : « الان در راس همه مسائل اسلامی ما قضیه مواجهه با آمریکاست . باید تمام تجهیزات ما بطرف این دشمن باشد. مبادا یک وقتی یک تبلیغات سویی بشود و نظرهای ما تشتت پیدا بکند و افکارمان افکار مختلف بشود ... باید الان همه افکار ها یک چیز باشد . چطور در ان وقتی که ما مواجه با این قدرت شیطانی داخلی بودیم هیچ دیگر تشتتی در کار نبود . همه با هم یک فکر داشتید و الله اکبر می گفتید و مقابله با یک چنین قدرتی می کردید شما الان می دانید که مقابله ما با یک قدرتی است که قدرتش صدها برابر زیادتر از آن قدرت قبلی است . شما امروز یک چنین حالی دارید و مملکتمان یک چنین حالی دارد . مملکت شما الان یک حالی دارد که اگر دیر بجنبیم برای همیشه تا آخر از بین رفته ایم . همه باید یکصدا باشند .سرو صدای امروز حفظ مقابله با آمریکاست ... باید همه قوایمان را مجتمع کنیم برای نجات دادن این کشور باید اگر مسائلی برایمان پیش بیاید هرچه هم سخت باشد تحمل کنیم . باز هم من تکرار می کنم که بدانید شما با یک قدرتی مواجه هستید که اگر غفلت بشود مملکتتان از بین می رود ، غفلت نباید بکیند غفلت نکردن به این است که همه قوا را و هرچه فریاد دارید بر سر آمریکا بکشید ، هرچه تظاهرات بر ضد آمریکا بکنید قوای خودتان را مجهز بکیند و تعلیمات پیدا کنید و به دوستانتان تعلیم بدهید » ، که امام (ره) دقیقا با فرمایشات پیامبرگونه خود ضرورت تشکیل بسیج را ترسیم نمودند .


به پرشین بلاگ خوش آمدید

بنام خدا

كاربر گرامي

با سلام و احترام

پيوستن شما را به خانواده بزرگ وبلاگنويسان فارسي خوش آمد ميگوييم.
شما ميتوانيد براي آشنايي بيشتر با خدمات سايت به آدرس هاي زير مراجعه كنيد:

http://help.persianblog.ir براي راهنمايي و آموزش
http://news.persianblog.ir اخبار سايت براي اطلاع از
http://fans.persianblog.ir براي همكاري داوطلبانه در وبلاگستان
http://persianblog.ir/ourteam.aspx اسامي و لينك وبلاگ هاي تيم مديران سايت

در صورت بروز هر گونه مشكل در استفاده از خدمات سايت ميتوانيد با پست الكترونيكي :
support[at]persianblog.ir

و در صورت مشاهده تخلف با آدرس الكترونيكي
abuse[at]persianblog.ir
تماس حاصل فرماييد.

همچنين پيشنهاد ميكنيم با عضويت در جامعه مجازي ماي پرديس از خدمات اين سايت ارزشمند استفاده كنيد:
http://mypardis.com


با تشكر

مدير گروه سايتهاي پرشين بلاگ
مهدي بوترابي

http://ariagostar.com